Skip to main content
Frétt

Niðurstöður nýrrar rannsóknar um fatlað fólk og öryrkja sem íbúa sveitarfélaga

By 10. febrúar 2014No Comments

Meðal annnars kemur fram takmörkuð þjónusta sveitarfélga við fatlað fólk og öryrkja, fátækt, lítil virkni að degi til og fleira.

Öryrkjabandalag Íslands fékk Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands og Rannsóknarsetur í fötlunarfræðum til að vinna rannsókn um, fatlað fólk og öryrkja sem íbúa sveitarfélaga. Markmið könnunarinnar var að kanna aðstæður og reynslu íbúa sveitarféalganna sem eru fatlaðir eða öryrkjar. Meðal annars að leita svara við því hvaða þættir hafa einkum áhrif á það hvar fatlað fólk kýs að búa og hvort og þá hvaða þjónustu sveitarfélaga það nýtir sér.

Niðurstöður rannsóknarinnar voru kynntar á fjölmennu málþingi 7. febrúar síðastliðinn. 

Samantekt helstu niðurstaðna skýrslunnar – útg. jan. 2014

Skýrslan sjálf er væntanleg á komandi vikum þar sem enn ítarlegri upplýsingar munu koma fram. Meðal niðurstaðna má finna að:

  • Íslendingar reynast neikvæðari gagnvart atvinnuþátttöku fólks með geðsjúkdóma eða þroskahömlun heldur en þátttöku blindra, heyrnarlausra eða hreyfihamlaðs fólks.
  • Aðeins um 20% fatlaðs fólks nýtur þjónustu frá sveitarfélögunum, 78% segist ekki fá þjónustu, þar af töldu 40% sig þurfa á slíkri þjónustu að halda.
  • Um helmingur á erfitt með að ná endum sama.
  • Um helmingur fatlaðs fólks er ekki í neinni virkni að deginum til.

Guðbjörg Andrea Jónsdóttir félagsfræðingur segir niðurstöðuna benda til þess að mestir fordómar í samfélaginu séu gagnvart geðsjúkum og þroskaskertum.

Fram kemur í rannsókninni að 49% fatlaðs fólks og öryrkja er ekki í vinnu/námi/dagþjónustu eða atvinnuleit.

„Það er mikilvægt að leita ástæðna þess að svona stórir hópar hafa ekkert við að vera yfir daginn eða að kanna hvað þessir hópar eru að gera,“ segir Rannveig.

Rannveig benti á að oft komi örorka í veg fyrir virkni, en svo geti virknin falist í öðru en því sem spurt var um. Þar sem meirihluti hópsins er konur yfir fimmtugu gæti önnur virkni, svo sem aðstoð við fjölskyldu, haft mikið vægi. Þessi atriði sé mikilvægt að skoða mun dýpra.

Viljum skapa hundrað ný störf

Áður en niðurstöður rannsóknarinnar lágu fyrir hóf Öryrkjabandalagið samtal við Vinnumálastofnun og félagsmálaráðherra um að skapa hundrað ný störf fyrir fólk með skerta starfsgetu.

Ellen Calmon, formaður ÖBÍ, bendir á að rannsóknin leiði jafnframt í ljós að munur var á viðhorfum starfsfólks sveitarfélaga og kjörinna fulltrúa hvort fólk með fötlun þurfi á meiri þjónustu að halda.

„Starfsfólkið var líklegra til þess að telja ýmislegt upp á vanta, en kjörnu fulltrúarnir töldu að ýmsum markmiðum hefði verið náð. Þetta segir okkur kannski að það vanti þekkingu á málaflokknum. Ef til vill þurfum við að fara af stað með fræðslu fyrir sveitastjórnir um samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðra og fleira,“ segir Ellen í frétt Fréttablaðsins, hún telur að hægt verði að nýta niðurstöður rannsóknarinnar í þágu samfélagsins alls.

Glærur frá fundinum

Upptökur frá málþinginu eru væntanlegar um 15. febrúar.