Skip to main content
Frétt

Yfirlýsing ÖBÍ varðandi mannréttindabrot við framkvæmd kosninga

By 29. júní 2012No Comments

Öryrkjabandalag Íslands mótmælir því að mannréttindi séu brotin á fötluðu fólki við framkvæmd kosninga.

Grundvallarmannréttindi – grundvöllur lýðræðisins

Ísland hefur lengi státað sig af því að vera eitt elsta og rótgrónasta lýðræðisríki í heimi. Lýðræði verður ekki virkt án mannréttindaverndar, sem er að sama skapi grundvöllur lýðræðis. Mannréttindi eru samofin hugtök og grundvöllur okkar þjóðfélagsskipunar. Ríki skulu tryggja að allar kosningar verði frjálsar og leynilegar.

Á morgun mun íslenska þjóðin kjósa sér forseta. Hin síðustu misseri hafa komið upp æ fleiri dæmi um það hvernig íslenska ríkinu hefur mistekist að tryggja að framkvæmd kosninganna sé með leynilegum hætti. Dæmin einfaldlega sanna að allir einstaklingar sitja ekki við sama borð. Blindum og hreyfihömluðum er ekki heimilt að velja sér aðstoðarmann, heldur verða þeir að leggja traust sitt á kjörstjórnarmenn á hverjum stað sem veita þeim aðstoð við kosningarnar. Slíkt er ekki leynileg kosning.

Ótvíræður réttur til leynilegra kosninga

Í 5. gr. stjórnarskrár íslenska lýðveldisins kemur fram að forsetinn skuli kosinn leynilegri kosningu. Í 3. gr. 1. viðauka Mannréttindasáttmála Evrópu kemur einnig fram að kosningar skuli vera leynilegar.

Í 29. gr. samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks hefur skýr afstaða verið tekin til þessa álitaefnis sem upp er komið hér á landi. Í ákvæðinu kemur fram að ríki skuli ekki einungis tryggja leynilega kosningu heldur einnig að einstaklingar skuli eiga rétt á því að velja sér einstakling að eigin vali til að aðstoða sig við atkvæðagreiðslu þegar þörf er á. Með undirritun sinni hefur íslenska ríkið skuldbundið sig til þess að virða samninginn.

Yfirlýsing Innanríkisráðherra

Í gær kom yfirlýsing frá Innanríkisráðherra. Í henni viðurkennir ráðherra að nauðsynlegar lagabreytingar hafi ekki verið gerðar til þess að tryggja mannréttindi fatlaðs fólks þannig að það samræmist alþjóðaskuldbindingum þeim sem hér að ofan voru nefndar.

Ein af rökunum fyrir því að ráðuneytið ætli ekki að grípa til tafarlausra aðgerða til að tryggja umrædd mannréttindi eru þau að ráðuneytið telur sig ekki hafa heimild til þess að grípa til stjórnvaldsaðgerða sem geta verið andstæð skýrum ákvæðum laga. Slíkt geti valdið ógildingu kosninganna.

ÖBÍ telur þetta vera ranga nálgun enda er ljóst að framkvæmdin er ekki í samræmi við mannréttindaákvæði. Mannréttindi skulu ávallt vera æðri öllum lagareglum.

F.h. Öryrkjabandalags Íslands

Guðmundur Magnússon, formaður