Stjórnvöld þurfa að byggja upp traust

Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður ÖBÍ, ávarpar aðalfund bandalagsins fyrir skömmu. Halldór Sæva…
Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður ÖBÍ, ávarpar aðalfund bandalagsins fyrir skömmu. Halldór Sævar Guðbergsson, varaformaður ÖBÍ er henni á vinstri hönd og Lilja Þorgeirsdóttir, framkvæmdastjóri, til hægri. Mynd: Einar Ólason

„Við erum ánægð með af­stöðu ASÍ og hún er mjög mik­il­væg,“ segir Þuríður Harpa Sig­urðardótt­ir, formaður ÖBÍ í samtali við Morgunblaðið. „Alþýðusam­bandið og verka­lýðsfé­lög­in eru að taka ábyrga af­stöðu með sínu fólki. Flest­ir ör­orku­líf­eyr­isþegar eiga að baki langt starf á vinnu­markaði áður en þeir hafa veikst, slasast eða eru orðnir svo illa farn­ir lík­am­lega að þeir geta ekki leng­ur unnið.“

Mikilvæg stefnubreyting ASÍ

Fjallað er um stefnubreytingu Alþýðusambands Íslands í málum sem varða mikilvæga hagsmuni örorkulífeyrisþega í Morgunblaðinu á föstudag. Greint hefur verið frá því á þessum vettvangi að Alþýðusamband Íslands hefur fallið frá hugmyndum um starfsgetumat. Þetta var samþykkt á nýafstöðnu þingi ASÍ. Lögð er áhersla á að auka samstarf við Öryrkjabandalag Íslands um málefni sem varða almannatryggingakerfið og að krónu-á-móti-krónu skerðing verði afnumin strax. 

Þuríður segir við Morgunblaðið að oft sé um að ræða fólk í lág­launa­störf­um sem hefði unnið 2-3 störf til að ná end­um sam­an. Það hefði oft svo lít­il rétt­indi að það hefði ekki efni á að hætta vinnu um sjö­tugt.

„Stjórn­völd þurfa að byggja upp traust
því þau njóta ekki mik­ils trausts
í þess­um hópi.“
- Þuríður Harpa Sigurðardóttir

Atvinnurekendur á öðrum stað

Bent er á það í Morgunblaðinu að lengi hafi verið rætt um að taka upp starfs­getumat í stað ör­orkumats hér á landi. Þuríður seg­ir að ör­yrkj­ar vilji ekki fá starfs­getumat eins og það sem kynnt hef­ur verið. Sí­fellt fleiri sem metn­ir eru til ör­orku fari á tíma­bundna ör­orku og svo hafi verið und­an­farna tvo ára­tugi. Í ör­orkumat­inu fel­ist starfs­getumat að vissu marki.

„Frá alda­mót­um hef­ur það verið stefna víða í lönd­um í kring­um okk­ur að taka upp starfs­getumat. Það átti að leiða til þess að ör­yrkj­ar færu í aukn­um mæli út á vinnu­markaðinn. En það virðist hafa gleymst að vinnu­markaður­inn hef­ur ekki fylgt þess­ari hug­sjón stjórn­valda eft­ir. Örorku­líf­eyr­isþegar sem metn­ir eru með ákveðna starfs­getu hafa sjaldn­ast fengið vinnu við sitt hæfi. Hið end­an­lega starfs­getumat er hvort vinnu­markaður­inn tek­ur við okk­ur eða ekki,“ segir Þuríður. Hún sagði að versta af­leiðing þessa væri að fólk með starfs­getumat en án vinnu lenti á at­vinnu­leys­is­skrá um tíma og væri svo ýtt þaðan á fá­tækra­styrk hjá sveit­ar­fé­lög­um.

Samningurinn lykilatriði

„Við vilj­um að þeir sem vilja og geta fái at­vinnu við hæfi. En at­vinnu­lífið hef­ur ekki verið til­búið að taka á móti fólki sem hef­ur tak­markaða starfs­getu. Það þarf að skapa svig­rúm með t.d. sveigj­an­leg­um vinnu­tíma. Nú er það svo að þú vinn­ur annaðhvort 100% eða þú færð ekki vinnu,“ segir Þuríður.

„Stjórn­völd þurfa að byggja upp traust því þau njóta ekki mik­ils trausts í þess­um hópi. Fólk hef­ur fylgst með reynsl­unni af starfs­getumati í öðrum lönd­um og er mjög hrætt við þetta. Þessi hóp­ur hef­ur það slæmt og vill ekki lenda í því að hafa það verra. Starfs­getumat og viðeig­andi aðlög­un að vinnu­markaði þarf að vera sam­kvæmt samn­ingi Sam­einuðu þjóðanna um rétt­indi fatlaðs fólks. Hann hef­ur verið full­gilt­ur hér og við von­um að hann verði lög­fest­ur fljót­lega,“ segir Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður ÖBÍ, í viðtali við Morgunblaðið.