Tabú og kvennahreyfingin skila skömminni

Tabúkonur og kvennahreyfing ÖBÍ komin saman í miðbænum með skilti.
Meðlimir femínínsku kvennahreyfingarinnar Tabú og kvennahreyfingar ÖBÍ

Fatlaðar kon­ur á veg­um Tabú og Kvenna­hreyf­ing­ar Öryrkja­banda­lags Íslands af­hentu inn­an­rík­is­ráðherra, vel­ferðarráðherra og Alþingi kröfu­skjöl þann 17. nóvember síðastliðinn í kjölfar nýlegrar umfjöllunar um kynferðisbrot sem áttu sér stað gagnvart fötluðum konum á sumardvalarheimilinu Nýja-bæ. Þær kröfðust þess að Nýja Bæ verði lokað og að gangskör verði gerð að því að stöðva ofbeldi gegn fötluðum konum.

Skiluðu skömminni í hattinn

Hópurinn byrjaði að taka hús á félagsmálaráðherra og hafði meðferðis forlátan hatt fullan af miðum sem þær afhentu ráðherra. Á miðunum stóð t.d. „hlægileg“, „til sýnis“, „stillt og prúð“, „ekki búast við meiru“ o.s.frv. og voru með því að skila skömminni í hattinn sem þær sögðu ekki vera þeirra heldur kerfisins sem hefur ekki hlustað, ekki tekið mark á, jaðarsett og útlokað fatlaðar konur. Með gjörningnum vildu þær ekki síst skila skömm­inni fyr­ir þær fötluðu konur sem gátu ekki verið með þeim þennan dag því fatlaðar kon­ur geta margar illa mót­mælt. Þær hafa t.d. ekki aðstöðu til þess því þær þurfa meiri fyr­ir­vara, þær eru hrædd­ar við að mót­mæl­in leiði til þess að þeim verði refsað inni í þjón­ustu­kerf­inu o.s.frv

Þá gerðu þær kröfur um að ráðherra beitti öllum tiltækum ráðum tafarlaust til þess að láta loka Nýja-bæ og að ráðherra léti gera úttekt á öllum sumardvölum fatlaðs fólks. Eygló Harðardóttir félagsmálaráðherra svaraði því til að þau myndu gera þetta sem hópurinn væri að tala um, „að fara í það að senda skriflegar fyrirspurnir og afla sér upplýsinga.“

Tabúkonur og Kvennahreyfing ÖBÍ í AlþingishúsinuSegir ekki hlustað á fatlaðar konur

Freyja Haraldsdóttir, annar forsprakki Tabú, sagði tilefnið m.a. vera kynferðisbrot á Nýja-bæ sem aldrei hafa farið fyrir dómstóla, rannsóknir sem liggja fyrir um háa tíðni ofbeldis gegn fötluðum konum og brotalamir réttarkerfisins sem og reynslu fatlaðra kvenna af margþættri mismunun og ofbeldi í íslensku samfélagi. Hún segir ekki vera hlustað á fatlaðar konur og þær séu ekki kallaðar til samráðs um þau mál sem þær varðar. Þegar málið á Nýja-bæ hafi komið upp hafi konurnar í Tabú og Kvennahreyfingu Öryrkjabandalagsins fundist þær knúnar til að sýna þessum konum samstöðu og láta þær vita að því að þær væru ekki einar. 

Í inngangi að kröfuskjalinu segir:

„Í ljósi þeirra atburða sem áttu sér stað á Nýja-bæ, rannsókna sem liggja fyrir um háa tíðni ofbeldis gagnvart fötluðum konum og brotalamir réttarkerfisins, og reynslu okkar allra af margþættri mismunun og ofbeldi í íslensku samfélagi, gerum við eftirfarandi kröfur til innanríkisráðherra":

  1. Að innanríkisráðherra gerir sér grein fyrir að við erum mennskar. Við  erum ekki kynlausar, úrhrök og afgangsstærð, eilíf börn eða ófærar um að hafa skoðanir og tala máli okkar þó sumar okkar þurfi til þess mikla aðstoð. Þó svo að við deilum sameiginlegri reynslu af fötlunar- og kynjamisrétti erum við ólíkar, t.d. eru sumar okkar með sýnilegar skerðingar og aðrar með ósýnilegar skerðingar. Mikilvægt er að við fáum rými til þess að skilgreina okkur sjálfar. Við höfum þurft að lifa í þögn alltof lengi yfir kynferðisofbeldi, andlegu ofbeldi, líkamlegu ofbeldi, efnislegu ofbeldi, stofnanaofbeldi, þvingunum, vanrækslu, hatursglæpum, kerfislægu ofbeldi og menningarbundnu ofbeldi. Það er m.a. hlutverk innanríkisráðherra að nota valdastöðu sína til þess að leggja sitt af mörkum við að binda enda á þá ofbeldismenningu sem einkennir líf okkar. Aðgerðarleysi innanríkisráðherra stuðlar með beinum hætti að ótímabærum dauðsföllum okkar sökum ofbeldis.
  2. Að innanríkisráðherra geri sér grein fyrir að fullgilding Samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks er á hennar ábyrgðarsviði. Réttarstaða okkar er ekki velferðarmál – það er mannréttindamál. Mannréttindamál heyra undir innanríkisráðuneytið.
  3. Að innanríkisráðherra beiti sér af krafti fyrir fullgildingu Samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks og að þeirri vinnu verði lokið fyrir 30. mars 2016 en þá eru níu ár síðan Ísland undirritaði samninginn.
  4. Að innanríkisráðherra tryggi að fatlaðir brotaþolar hvers kyns ofbeldis hafi jafnt aðgengi að réttarkerfinu og ófatlað fólk. Í því felst að lögregla og dómskerfið hafi nægilega þekkingu á samfélagslegri stöðu okkar sem jaðarsetts hóps, verkferlar séu aðgengilegir og auðskiljanlegir og að sú aðstoð sem við þurfum, t.d. vegna óhefðbundinna tjáskiptaleiða, sé veitt og rýri ekki undir nokkrum kringumstæðum möguleika okkar til þess að kæra ofbeldisbrot og koma þeim alla leið í gegnum réttarkerfið. Að ekki sé tekið mark á okkur því líkamar okkar líta öðruvísi út, greindarvísitala okkar samræmist ekki normalkúrfunni, skynjun okkar sé með öðrum hætti en meirihlutans eða við notum skynfæri okkar með öðrum hætti en flestir er ofbeldi í sjálfu sér.
  5. Að innanríkisráðherra tryggi að umbætur á löggæslu og réttarkerfinu séu unnar í fullu samráði og samstarfi við fatlað fólk, einkum okkur konur. Einnig að innanríkisráðuneytið hvetji undirstofnanir sínar á sviðinu til þess að ráða fatlaða sérfræðinga til starfa svo líklegra sé að umbætur þjóni tilgangi sínum. Jafnframt að ráðuneytið sýni gott fordæmi og ráði sjálft fatlaða sérfræðinga til starfa.

Sjá kröfuskjalið í heild á vef tabu.is