Starfsárið 2025–2026 markaði tímamót í réttindabaráttu fatlaðs fólks. Áratugalöng krafa um lögfestingu samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks varð að veruleika, nýju örorkulífeyriskerfi var fylgt eftir og baráttan fyrir sjálfstæðu lífi, aðgengi, öryggi og þátttöku hélt áfram á öllum vígstöðvum.
Árið var líka 65. afmælisár ÖBÍ og því ber að fagna. Saga samtakanna er saga fólks sem hefur neitað að sætta sig við að mannréttindi ráðist af geðþótta, biðlistum eða fjárhag. Aðferðunum hefur fjölgað en verkefnið er hið sama: að tryggja fötluðu fólki líf til jafns við aðra.
Starfsárið sem leið bar þess merki hve víðtækt starf ÖBÍ er. Samtökin sendu inn fjölda umsagna, tóku þátt í samráði við stjórnvöld, héldu fundi og fræðsluviðburði, studdu við málflutning fyrir dómstólum, sinntu samstarfi við aðildarfélög og mannréttindasamtök og komu að vitundarvakningu um kjör, biðlista, ofbeldi, stafrænt aðgengi og þátttöku fatlaðs fólks.
Stærsti einstaki áfanginn var lögfesting SRFF, sem við höfum barist saman fyrir um langa hríð. Lögfestingin skapar skýrari rétt, sterkari stöðu og betri grundvöll til að krefjast úrbóta. Nú tekur við að tryggja að lögfestingin skili sér í stjórnsýslu, þjónustu, fjárveitingum og daglegu lífi fatlaðs fólks.
Kjaramál voru annað stórt viðfangsefni ársins. Eftir gildistöku nýs örorkulífeyriskerfis 1. september 2025 hófst mikil vinna við að fylgja breytingunum eftir, greina áhrif þeirra og halda áfram að þrýsta á að kjör fatlaðs fólks dragist ekki aftur úr. Samþykkt vísitölufrumvarpsins í mars 2026 var mikilvægur áfangi í þeirri baráttu.
Árangurinn er sameiginlegur og hefði ekki náðst nema fyrir mikilvægt framlag allra þeirra sem að starfinu hafa komið. Ég þakka aðildarfélögum, sjálfboðaliðum, starfsfólki og samstarfsaðilum fyrir þekkingu, úthald og samstöðu.
Líkt og endranær var af nægu að taka á starfsárinu og verkefnin jafn fjölbreytt og þau voru mörg. Samtal og samráð eru áfram meðal mikilvægustu stoða réttindabaráttunnar, enda byggist árangur í málefnum fatlaðs fólks á virku samstarfi, gagnkvæmri virðingu og sameiginlegum skilningi. Á árinu áttu formaður og aðrir fulltrúar ÖBÍ fjölmarga fundi með ráðherrum, fulltrúum opinberra stofnana og sveitarfélaga, auk þess sem reglubundið samráð fór fram á ýmsum vettvangi.
ÖBÍ átti fundi með fulltrúum fjölmargra opinberra stofnana og fyrirtækja. Þá átti formaður reglubundið samráð við fulltrúa Tryggingastofnunar ríkisins og velferðarsviðs Reykjavíkurborgar þar sem rædd voru sameiginleg verkefni og skipst á upplýsingum, reynslu og sjónarmiðum til að styðja við framgang hagsmunamála fatlaðs fólks.
Formaður kom að störfum fjölmargra nefnda, ráða og starfshópa þar á meðal réttindavaktar, samráðsnefndar um málefni fatlaðs fólks, verkefnisstjórnar landsáætlunar í málefnum fatlaðs fólks, framtíðarhóps, geðráðs og ráðgjafanefndar Mannréttindastofnunar Íslands. Með þeirri þátttöku áttu samtökin virkan þátt í stefnumótun, samráði og eftirfylgni mikilvægra hagsmunamála. Málefnahópar ÖBÍ héldu áfram öflugu samstarfi við stjórnvöld og samstarfsaðila. Hóparnir skiluðu fjölmörgum umsögnum um lagafrumvörp, reglugerðir og önnur mál sem varða réttindi og hagsmuni fatlaðs fólks og tóku jafnframt þátt í umfjöllun og afgreiðslu þeirra á vettvangi Alþingis. Notendaráð ÖBÍ störfuðu einnig af krafti á árinu og héldu reglulega fundi þar sem unnið var að fjölbreyttum verkefnum og hagsmunamálum, í samræmi við öflugt starf undanfarinna ára.
Réttindabarátta ÖBÍ byggir á öflugu framlagi starfsfólks og sjálfboðaliða sem leggja samtökunum lið af metnaði og hugsjón. ÖBÍ færir öllum þeim sem lögðu sitt af mörkum á árinu innilegar þakkir fyrir mikilvægan stuðning, þátttöku og ómetanlegt framlag. Á árinu kvöddu Ægir Lúðvíksson, MND á Íslandi, Birna Einarsdóttir, Gigtarfélaginu og Ingi Hans Ágústsson, HIV Íslandi. Þeirra er minnst með hlýhug og djúpu þakklæti.




































































































